Ekonomi ve Ticaret Hukuku
İcra İflas Hukuku
İcra ve İflas Hukuku, alacaklının alacağına devlet gücü aracılığıyla kavuşmasını sağlayan cebri icra süreçlerini düzenler. İlamlı ve ilamsız icra takipleri, haciz işlemleri, itirazın iptali ve kaldırılması davaları, menfi tespit davaları ile iflas ve konkordato süreçleri bu alanın kapsamındadır.
Bu alanda süreler gün ile ölçülür ve kaçırılan bir süre, haklılığı büyük ölçüde anlamsız kılar: itiraz edilmeyen takip borç gerçekten yokken bile kesinleşir. Aşağıda takibin başlatılmasından iflas ve konkordatoya kadar sürecin nasıl işlediğini, alacaklı ve borçlu bakımından ayrı ayrı özetledik.
Takip başlatmak
AlacaklıTakip yolunun seçimi sürecin hızını ve borçlunun itiraz imkânını belirler. Elinde mahkeme kararı ya da kambiyo senedi bulunan alacaklı ile elinde yalnızca fatura bulunan alacaklı aynı yolda ilerlemez.
Takip talebinde alacağın dayanağı, tutarı ve faiz başlangıcı doğru gösterilmelidir. Sonradan yapılan düzeltmeler, itiraz üzerine açılacak davada alacaklının aleyhine yorumlanabilir.
- İlamlı, ilamsız ve kambiyo senetlerine mahsus takip
- Takip talebinde faizin ve tarihin gösterilmesi
- İhtiyati haciz talebi
- Yetkili icra dairesinin belirlenmesi
Ödeme emri geldiğinde
Borçluİlamsız takipte borçlu, ödeme emrinin tebliğinden itibaren yedi gün içinde icra dairesine itiraz ederse takip kendiliğinden durur. Sürenin kaçırılması, borç mevcut olmasa dahi takibin kesinleşmesine yol açar.
İtiraz üzerine takibin devam edebilmesi için alacaklının itirazın iptali veya kaldırılması yoluna gitmesi gerekir. Hangi yolun seçileceği elindeki belgeye bağlıdır ve haksız çıkan taraf bakımından tazminat sonucu doğurabilir.
- Yedi günlük itiraz süresi ve gecikmiş itiraz
- İmzaya itiraz ile borca itiraz ayrımı
- İtirazın iptali ile kaldırılması arasındaki fark
- İcra inkâr ve kötü niyet tazminatı
Haciz ve satış
Haciz, kesinleşen takipte alacaklının talebiyle uygulanır; talep edilmedikçe icra dairesi kendiliğinden haciz yapmaz. Maaş haczinde kural olarak dörtte birlik sınır uygulanır, nafaka alacakları bakımından durum farklıdır.
Her mal haczedilemez: kişinin ve ailesinin geçimi için gerekli eşyalar ile kanunda sayılan diğer mallar hakkında haczedilmezlik şikâyeti yapılabilir. Şikâyet süresi kısadır ve haczin öğrenilmesinden itibaren işler.
- Maaş haczi ve sınırı
- Haczedilmezlik şikâyeti
- Kıymet takdirine itiraz
- İstihkak iddiası ve üçüncü kişinin durumu
Borcun bulunmadığının tespiti
Borçlu, takip başlamadan önce veya sonra borçlu olmadığının tespiti için menfi tespit davası açabilir. Takipten sonra ödeme yapılmışsa aynı talep istirdat davasına dönüşür.
Menfi tespit davası tek başına takibi durdurmaz; durdurulması için mahkemeden teminat karşılığında ihtiyati tedbir alınması gerekir. Davayı açmış olmanın yeterli sanılması, bu alandaki hak kayıplarının başlıca sebebidir.
İflas, konkordato ve yeniden yapılandırma
Ödeme güçlüğüne düşen borçlu için tasfiye tek seçenek değildir. Konkordato, borçların yeniden yapılandırılarak faaliyetin sürdürülmesini amaçlar ve mahkemenin vereceği geçici mühletle birlikte takipler durur.
Talebin kabulü, sunulan projenin ve finansal raporların inandırıcılığına bağlıdır. Talep reddedildiğinde şartları varsa doğrudan iflas kararı verilebileceğinden, başvurunun zamanlaması kadar hazırlığı da belirleyicidir.
- Geçici ve kesin mühletin sonuçları
- Konkordato komiseri ve alacaklılar toplantısı
- İflas talebi ve iflasın ertelenmesinin yerini alan düzen
- İflas masasına alacak kaydı
İcra ceza mahkemesinin konusu
İcra sürecindeki bazı davranışlar yaptırıma bağlanmıştır: mal beyanında bulunmamak, gerçeğe aykırı beyan vermek ve haczedilen malı kaçırmak bunların başlıcalarıdır.
Bu dosyalarda süreler çok kısadır ve şikâyet hakkı fiilin öğrenilmesinden itibaren işler. Borcun ödenmesi hâlinde dosyaların önemli bölümü düşer.
Dosyanızı görüşmek ister misiniz?
Buradaki bilgiler geneldir. Kendi dosyanız için bize ulaşabilirsiniz.
Sıkça Sorulan Sorular
Bu alanla ilgili merak edilenler
İlamlı ve ilamsız icra takibi arasındaki fark nedir?
İlamlı takip bir mahkeme kararına veya buna eşdeğer belgeye dayanırken, ilamsız takip herhangi bir yargı kararı olmaksızın alacaklının doğrudan icra dairesine başvurmasıyla başlatılır.
Ödeme emrine itiraz süresi ne kadardır?
Borçlu, ilamsız icra takibinde ödeme emrinin tebliğinden itibaren yedi gün içinde icra dairesine itiraz edebilir; itiraz takibi kendiliğinden durdurur.
İtirazın iptali davası nedir?
Borçlunun itirazı üzerine duran takibin devam edebilmesi için alacaklının, itirazın haksızlığının tespiti amacıyla açtığı davadır.
Konkordato nedir?
Mali durumu bozulan borçlunun, alacaklılarının belirli bir çoğunluğuyla anlaşarak borçlarını yeniden yapılandırdığı ve mahkeme onayıyla bağlayıcı hâle gelen bir iyileştirme sürecidir.